Hoe haal je zoveel mogelijk energie uit je e-bike?

05-03-2020 | 11:21

De elektrische fietsen zijn niet aan te slepen. Afgelopen jaar ging een recordaantal van 420.000 nieuwe e-bikes de winkel uit, 2,6 procent meer dan een jaar eerder, maakten branche-organisaties vorige week bekend. De omzet van nieuwe stroomtweewielers steeg voor het zevende jaar op rij naar ruim 1,2 miljard euro. Er zijn nu zo’n 2,6 miljoen elektrische fietsen in Nederland.

Indrukwekkend, en goed nieuws voor het klimaat, zou je zeggen. Zo gauw de elektrische fiets de auto vervangt, scheelt dat een hoop CO2-uitstoot. Volgens consumentenorganisatie Milieu Centraal belast een elektrische fiets dertig keer minder het milieu dan een auto. De fiets maakt dan ook deel uit van het Klimaatakkoord. Sinds 1 januari zijn bijvoorbeeld de regels voor het zakelijk leasen van een fiets eenvoudiger geworden. Lokaal moeten er betere fietsroutes komen en indirecte maatregelen, zoals een lager aantal parkeerplaatsen bij nieuwbouw, moet fietsen stimuleren.

Groen of grijs opladen?

Als de elektrische fiets in de plaats komt van een gewone mechanische, is de voetafdruk iets groter. De stroom moet immers ergens vandaan komen. Wie thuis groene stroom heeft en daar de accu oplaadt, verzekert zich van klimaatvriendelijk vervoer. Buitenshuis is niet altijd duidelijk waar de stroom van een oplaadpunt – te vinden op fietsoplaadpun-ten.nl – vandaan komt. Bij horeca bijvoorbeeld, zou de fietser dan moeten vragen of de uitbater een groen stroomcontract heeft.

De stopcontacten in NS-fietsenstallingen zijn klimaatvriendelijk, de hele spoorwegen draaien op hernieuwbare elektriciteit. Snel opladen – in ongeveer twee uur een volle batterij – kost wel meer stroom dan de langzame manier, die tot acht uur kan duren.

Of de accu nu groen of grijs is opgeladen, het is prettig als een volle batterij zo lang mogelijk meegaat. Ook de fietser kan daarom, net als de automobilist, regels voor ‘zuinig’ rijden in acht nemen. Fietsenfabrikant Batavus geeft op de site tips daarvoor. De accu verbruikt zo weinig mogelijk stroom bij een constant tempo in een niet al te hoge versnelling. Komt er een stoplicht in zicht, schakel dan voor stilstand terug naar een lichtere versnelling. Bij het weer op gang komen is het zaak niet te rap over te gaan naar een hogere versnelling. Komen er veel stops achter elkaar, blijf dan in een lichtere versnelling fietsen. Het ‘zuinige fietsen’ kost minder stroom en de accu gaat langer mee.

Ga zorgvuldig om met de accu

Dat is belangrijk omdat de accu het meest milieubelastende onderdeel is van de elektrische fiets. Er gaan schaarse metalen in en er is energie nodig om de batterij te maken. Een goede accu zou minstens vijf jaar mee moeten gaan en vijfhonderd oplaadbeurten aan moeten kunnen. Als een accu lang ontladen is geweest, kan die beschadigen. Minstens een keer per maand opladen is daarom het devies, zegt de Fietsersbond. Een nieuwe accu moeten kopen, kost niet alleen weer materialen en CO2-uitstoot, het is ook duur, 400 tot 600 euro.

Een tweedehands elektrische fiets kopen is natuurlijk beter voor het milieu dan een nieuwe. Maar de accu kan wel de zwakke plek zijn. De koper moet erop letten dat de fietsenhandelaar de juiste meetapparatuur heeft om de batterij echt goed door te meten, het ene apparaat is het andere niet, waarschuwt de Fietsersbond. Op een elektrische fiets zit een verwijderingsbijdrage. Verkopers zijn verplicht oude batterijen in te nemen, zodat die gerecycled kunnen worden.

Stibat, de organisatie die zich bezighoudt met inzameling en recycling van lege batterijen, haalt eens in de zoveel tijd de tonnen lege fietsbatterijen op om ze af te leveren bij een sorteerbedrijf. Een oude fietsaccu is niet volledig tot nieuwe grondstoffen te maken, beschrijft de Fietsersbond. Als het kunststof of aluminium omhulsel en de elektronica is verwijderd, hou je een reeks kleine batterijen over die bij andere lege batterijen belanden. Die gaan door een shredder; een magneet vist daarna het ijzer eruit. De rest gaat naar metaalrecyclers die door de stukjes in een hete oven te smelten metalen als koper, kobalt en nikkel kunnen terugwinnen. Lithium uit batterijen halen is moeilijker en duurder, het is nu nog niet rendabel die grondstof er uit te vissen.

Bron: Trouw - 3 maart 2020